ADHD często kojarzy się z dzieckiem, które nie może usiedzieć w miejscu, jest impulsywne i ma trudności z koncentracją. Tymczasem u osób dorosłych może wyglądać zupełnie inaczej. Objawy bywają mniej widoczne, a przez lata mogą być tłumaczone charakterem, roztargnieniem, brakiem organizacji czy po prostu „taką naturą”.
Wiele osób zaczyna zastanawiać się nad ADHD dopiero w dorosłości – kiedy codzienne obowiązki, praca, relacje i konieczność samodzielnego organizowania życia zaczynają wymagać coraz większego wysiłku.
Jak może wyglądać ADHD u osoby dorosłej?
ADHD nie oznacza wyłącznie problemów z koncentracją. Trudności mogą dotyczyć wielu obszarów codziennego funkcjonowania.
Często pojawiają się między innymi:
- odkładanie zadań do ostatniej chwili,
- rozpoczynanie wielu rzeczy i trudność z ich kończeniem,
- zapominanie o terminach, spotkaniach lub codziennych obowiązkach,
- częste gubienie przedmiotów,
- trudność z planowaniem i oceną, ile czasu zajmie dane zadanie,
- łatwe rozpraszanie się przez dźwięki, powiadomienia lub własne myśli,
- trudność z utrzymaniem uwagi podczas rozmowy, czytania czy wykonywania monotonnych czynności,
- działanie pod wpływem impulsu,
- przerywanie innym lub odpowiadanie, zanim druga osoba skończy mówić,
- wewnętrzny niepokój i potrzeba ciągłego zajmowania się czymś.
Nie każda osoba z ADHD doświadcza wszystkich tych trudności. Ich nasilenie i sposób, w jaki się ujawniają, mogą być bardzo różne.
„Potrafię się skupić godzinami, więc chyba nie mam ADHD”
To jedno z częstszych przekonań dotyczących ADHD. Trudności z uwagą nie oznaczają całkowitej niemożności koncentracji.
Niektóre osoby potrafią bardzo długo skupiać się na czynności, która jest dla nich interesująca, angażująca lub daje natychmiastową satysfakcję. Jednocześnie rozpoczęcie prostego, ale monotonnego obowiązku może być niezwykle trudne.
Dlatego w diagnozie nie ocenia się wyłącznie tego, czy ktoś potrafi się skoncentrować, ale przede wszystkim tego, jak reguluje uwagę w różnych sytuacjach i jaki wpływ ma to na jego codzienne funkcjonowanie.
ADHD może długo pozostawać niezauważone
Nie każda osoba z ADHD była w dzieciństwie postrzegana jako „niegrzeczna” czy nadmiernie ruchliwa. Czasami trudności były kompensowane dobrymi zdolnościami, dużym wysiłkiem, pomocą rodziców albo bardzo uporządkowanym środowiskiem.
W dorosłości takich zewnętrznych struktur jest zwykle mniej. Trzeba samodzielnie pamiętać o terminach, organizować pracę, prowadzić dom, planować wydatki czy łączyć wiele obowiązków. Wtedy wcześniejsze sposoby radzenia sobie mogą przestać wystarczać.
Szczególnie łatwo przeoczyć ADHD u osób, u których dominuje nieuwaga, a nadruchliwość nie jest mocno widoczna z zewnątrz.
Czy każdy problem z koncentracją oznacza ADHD?
Nie. I właśnie dlatego sama lista objawów znaleziona w internecie nie wystarcza do rozpoznania ADHD.
Problemy z koncentracją, pamięcią, motywacją czy organizacją mogą pojawiać się również w przebiegu przewlekłego stresu, zaburzeń lękowych, depresji, problemów ze snem czy innych trudności psychicznych i somatycznych.
W przypadku ADHD istotne jest również to, że jest ono zaburzeniem neurorozwojowym. Oznacza to, że podczas diagnozy ważne jest nie tylko obecne funkcjonowanie, ale również występowanie objawów we wcześniejszych etapach życia.
Kiedy warto rozważyć diagnozę?
Warto pomyśleć o konsultacji diagnostycznej, jeżeli podobne trudności występują od wielu lat i realnie wpływają na codzienne życie – na przykład pracę, naukę, relacje, organizację obowiązków czy odpoczynek.
Diagnoza nie polega na znalezieniu kilku pasujących do siebie cech. Jej celem jest dokładniejsze przyjrzenie się funkcjonowaniu danej osoby, historii występowania objawów oraz możliwym innym przyczynom zgłaszanych trudności.
Dla części osób samo zrozumienie mechanizmów stojących za ich codziennym funkcjonowaniem staje się ważnym początkiem wprowadzania zmian i szukania skuteczniejszych sposobów radzenia sobie.
Prowadzę diagnozę ADHD u osób dorosłych stacjonarnie w Gdyni oraz online.
Jeśli zastanawiasz się, czy Twoje trudności mogą być związane z ADHD, możesz umówić się na konsultację diagnostyczną.
https://twojpsycholog.pl/profil-psychologa/patrycja-bednarczyk-7236
https://www.znanylekarz.pl/patrycja-bednarczyk/psycholog/gdansk
